Wij mogen wel wat trotser zijn op onze friese kwaliteiten

Klaas Kielstra

In BCDN Verhalen laten we normaal gesproken ondernemers aan het woord. Met de Statenverkiezingen in het verschiet, maken we echter een uitzondering. We vroegen VVD-gedeputeerde Klaas Kielstra (1963) uit Stiens naar zijn visie op en ideeën over ondernemerschap in Fryslân. Een interview over Friese handelsposten, Streekwurk voor ondernemers én korte metten met de subsidierompslomp.

Zijn vader was koster van de gereformeerde kerk in Drachten. ‘Een echt CDA-nest’, lacht Klaas. ‘Heel politiek waren we thuis overigens niet. Hard werken, je eigen verantwoordelijkheid nemen: dat is wat mijn ouders mij meegaven. Nee, we waren niet bepaald van de klaagclub.’ Het doorpakken zat er al vroeg in. Na de LTS deed Kielstra de koksschool. ‘Maar, ik wist toen al dat dit niet het eindstation zou worden. Toen een leraar mij vroeg wat ik wilde worden, antwoordde ik bloedserieus: “Officier van Justitie”. Ik heb hem nog nooit zo gek zien kijken. Ik denk overigens dat “Gedeputeerde van de Provincie Fryslân” minstens zo’n rare blik had opgeleverd.’

Van blauwhelm tot zzp’er
‘Na de koksopleiding ging ik dus studeren. Nog een hele toer om met je lbo-diploma naar het hbo door te stromen. Via avondopleidingen en hard werken kon ik naar de Thorbecke Academie in Leeuwarden: bestuurskunde. Hier is mijn liefde voor de politiek en het bestuursleven gezaaid. Maar, voordat ik zover was, maakte ik nog de nodige omzwervingen. Ik ging het leger in, ben nog op missie geweest in Libanon. Daarna werd ik ondernemer. Had een eigen bedrijf in onderwijsont-wikkeling, was zzp’er in de IT en manager bij hotel Heidehof. Een loopbaan met de nodige zijwegen: maar wél een prachtige leerschool.’

Pak je eigen verantwoordelijkheid
‘De VVD kwam pas tien jaar geleden. Ik was voorzitter van de ondernemersraad in Leeuwarderadeel. De toenmalige burgemeester polste mij of ik wilde meehelpen om de VVD op de kaart te zetten in de provincie. Had ik zelf nooit aan gedacht, maar na het eerste gesprek was ik overtuigd. Vanuit mijn hart voor Fryslân leek het me prachtig om mee te bouwen aan de toekomst van de provincie. En het gedachtengoed van de VVD sluit naadloos aan bij hoe ik in het leven sta: pak je eigen verantwoordelijkheid, ga vooral doen en laat je zien.’

De Friese arbeidsethos
‘Of dat in Friesland wat meer mag? Zeker. We hebben prachtige bedrijven én een goede naam. Ik was dit jaar op handelsmissie in Zuid-Korea: daar kennen ze Fryslân en Leeuwarden als dé plek waar het gebeurt op watergebied. Neem scheepswerf De Vries in Makkum: staan internationaal bekend om hun prachtige jachten, maar ook om hun arbeidsethos en betrouwbaarheid. Wanneer zij beloven dat we een jacht in 2020 leveren, dan gebeurt dat ook… Wij Friezen vinden dat normaal…. Maar, bestel  eens een jacht in Italië. Je wacht geheid een jaar langer. We mogen wel wat trotser op zijn op die kernkwaliteiten. Niet dat we schreeuwers moeten worden, maar wat zelfbewuster mag best. We staan nu vaak schuchter op de derde rij, terwijl we gezien onze kwaliteiten vooraan horen te staan.’

Friese handelsposten
‘Zo mogen we meer lef laten zien als het gaat om export. China, Zuid-Amerika, Afrika: er liggen prachtige markten op ons te wachten. Het mooie is; in al die landen vind je ‘Friezen om útens’. Deze hebben vaak nog zo’n band met het heitelân, dat ze maar wat graag willen helpen. Zo hebben we het idee om in die landen Friese handelsposten te openen. Daar staan ondernemers met Friese roots voor je klaar om je wegwijs te maken en je op weg te helpen. Zo breng je die verre markten dichterbij.’

Streekwurk voor ondernemers
‘Waar ik me verder sterk voor maak, is een Streekwurk voor ondernemers. Beetje zoals de provinciale dorpenadviseurs die we nu voor de plattelandskernen hebben. Maar dan als accountmanagers die vanuit de provincie bedrijven op allerlei thema’s op weg helpen. Vanuit een positieve grondhouding: samen onderzoeken hoe je initiatieven mogelijk kunt maken. Denk aan innovatie, ruimtelijke ontwikkeling, vergunningen, subsidies. Met de overheid in de rol van facilitator, geef je ruimte aan ontwikkeling, maar blijf je wel richting geven.’

Weg met de subsidierompslomp
‘Wat sowieso anders moet, is de bureaucratie rondom subsidieregelingen. Voor ondernemers staan allerlei mooie potjes aan het eind van de regenboog; maar het is bijna onmogelijk om daar te komen. Ik sprak met een ondernemer die twee jaar bezig was om een subsidie aan te vragen. Businesscases, formulieren, risicoanalyses: de hele rimram kostte handenvol geld, vrat energie. Het resultaat? Een afwijzing…. Frustrerend en ontmoedigend. Zeker als het gaat om subsidie voor innovaties, is er altijd een risico. Hoe kun je nu van een innovatie een dichtgetimmerde businesscase maken? Moeten we mee ophouden. Hooguit een doorlooptijd van acht weken voor een aanvraag, daarna moet je weten waar je aan toe bent.’

Watertechnologie: voor elke Fries zeven banen
‘Als het gaat om innovatie moet de Provincie de verbindende factor zijn. Die samenwerking in Fryslân kan beter. Je ziet in de provincie veel talentvolle bedrijven en ondernemers, maar ze werken teveel op eigen houtje. We moeten toe naar meer samenwerking in de keten: onderwijs, startups, bedrijfsleven, overheid. Neem watertechnologie. Water is het thema van de toekomst. Vrijwel alle landen in de wereld moeten er iets mee. Omdat er téveel of juist té weinig is. Als we op dit thema focussen, dan hebben we goud in handen. Dan hebben we straks voor elke Fries drie banen. Als provincie moeten we geld vrijmaken om die samenwerking écht op gang te brengen.’

Bedrijven als toeristenattracties
‘Of er nog meer ideeën zijn? Eentje dan. Ik heb nu recreatie in mijn portefeuille. Dit zou ik graag willen koppelen aan al die mooie bedrijven die we in Friesland hebben. Ik was laatst bij de Volkswagen in Wolfsburg. Daar stellen ze hun fabriek open voor toeristen: honderdduizenden mensen komen jaarlijks kijken hoe ze daar Volkswagens maken. Dat lijkt mij mooi om in Friesland ook te doen. Een rondleiding door de Dokkumer Vlaggencentrale of de Philipsfabrieken in Drachten. Door de kaasmakerij of de fietsenfabriek. Je biedt toeristen een mooie beleving, je hebt een perfecte slechtweerlocatie en je maakt op een unieke manier zichtbaar wat voor moois we in Fryslân maken. ’

Hét zakelijk platform van het Noorden
24 en 25 Maart 2020, WTC EXPO Leeuwarden